Tại sao lá cây có màu xanh? Khám phá những thông tin thú vị về lá cây

Đã bao giờ bạn tự thắc mắc: “Tại sao lá cây có màu xanh?”, “Tại sao diệp lục lại có màu xanh lục?” Hay “Có phải tất cả các lá cây đều có màu xanh hay không?” Nếu những thắc mắc này vẫn chưa được giải đáp, hãy để baoduongmaynenkhi.vn giúp bạn nhé!

Giải đáp: “Tại sao lá cây có màu xanh?”

Nhiều loại lá cây có màu xanh vì những lá cây đó chứa một chất hóa học đặc biệt có tên là chất diệp lục. Chất diệp lục được đánh giá là một loại sắc tố đặc biệt. Nó đóng một vai trò quan trọng trong sự tồn tại của cây và mang lại màu xanh cho lá cây cây.

Ánh sáng từ Mặt Trời có thể chứa tất cả các màu có thể nhìn thấy được. Sự kết hợp của tất cả các màu này đã làm cho ánh sáng có màu trắng. Chất diệp lục có thể hấp thụ tất cả các màu này ngoại trừ màu xanh của lá cây. Ánh sáng xanh phản chiếu (bật ra) nơi lá cây. Ánh sáng này chúng ta dễ dàng nhìn thấy khi chúng ta nhìn vào một chiếc lá và đây là lý do tại sao lá cây có màu xanh lục.

Lá cây có màu xanh là do đâu?

Lá cây có màu xanh là do đâu?

Tại sao chất diệp lục lại có màu xanh?

Để biết tại sao chất diệp lục lại có màu xanh thì chúng ta cần tìm hiểu thêm về vật lý quang phổ. Màu sắc mà mắt thường chúng ta nhìn thấy là màu các chất, vật thể ngoại quan không hấp thu được.

Ánh sáng trắng có trong ánh sáng mặt trời phát ra có bảy màu cơ bản. Các màu này được mắt thường phân biệt rõ nhất khi nhìn vào cầu vòng sau mưa, bao gồm: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm và tím. Sở dĩ chất diệp lục có màu xanh lục là vì nó hấp thụ các tia sáng có màu khác, nhất là tia màu xanh tím và tia màu đỏ. Vì vậy màu xanh được phản chiếu lại mắt ta, do đó chúng ta sẽ nhìn thấy lá cây màu xanh.

Về tên gọi, trong Hán – Việt, “diệp” nghĩa là “lá”, “lục” là “màu xanh”. Chỉ mới nghe tên thôi, chúng ta cũng có thể tưởng tượng được màu sắc của lá cây rồi.

Trong trường hợp chúng ta chiếu chất diệp lục của lá cây bởi một nguồn sáng màu đỏ. Chất này sẽ thu nhận những tia sáng màu đỏ, nhưng vì không có tia sáng màu xanh lục để phản chiếu lại, nên kết quả chúng ta nhìn vào lá cây chỉ thấy một màu đen sì,… 

Bạn có biết tại sao chất diệp lục lại có màu xanh không?

Bạn có biết tại sao chất diệp lục lại có màu xanh không?

Lý giải: “Màu xanh của lá cây có liên quan đến chức năng quang hợp hay không?”

Lá cây có màu xanh, vậy câu hỏi được đặt ra là: “Màu xanh có liên quan đến chức năng quang hợp của cây hay không?” Chúng ta đã biết rằng, lá cây có màu xanh là do trong tế bào trong lá cây có chứa lục lạp. Mà trong lục lạp có chứa chất diệp lục giúp cho quá trình quang hợp của cây diễn ra.

Chất diệp lục khi quang hợp sẽ hấp thụ ánh sáng của mặt trời để tạo ra sản phẩm hữu cơ. Ánh sáng được hấp thụ mạnh nhất ở vùng hồng đỏ và xanh tím. Còn màu xanh thì hấp thụ rất ít và thường bị phản lại mắt nên mới khiến mắt ta nhìn thấy lá có màu xanh.

Màu xanh của lá cây không liên quan đến chức năng quang hợp của cây

Màu xanh của lá cây không liên quan đến chức năng quang hợp của cây

Lá cây màu xanh do chất diệp lục mà chất diệp lục có cấu trúc gồm một vòng porphyrin có nhân Mg, màu xanh của diệp lục là do nhân Mg cấu tạo nên. Chức năng chính của diệp lục là hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời được thực hiện bởi sự thay đổi vị trí các nối đôi có trong phân tử diệp lục. Vì vậy, màu xanh của diệp lục không liên quan đến chức năng của chúng. Từ đó, chúng ta có thể thấy rằng, màu xanh của lá cây không liên quan đến chức năng quang hợp.

Xem thêm:

So sánh quang hợp và hô hấp điểm giống & khác nhau

Tại sao phải bảo vệ rừng? Các biện pháp để bảo vệ rừng

Tại sao lá cây chuyển sang màu vàng?

Tại sao lá cây lại chuyển sang màu vàng mỗi độ thu về? Đâu là lý do khiến lá cây vốn có màu xanh lại chuyển sang màu vàng, thậm chí là màu đỏ, góp phần tạo nên những khung cảnh tuyệt đẹp, lãng mạn trong ngày thu.

Như đã lý giải ở phần đầu bài viết, lá cây màu xanh là nhờ có một loại chất sắc gọi là diệp lục. Chất này tiếp nhận ánh sáng Mặt Trời, tạo nên năng lượng cho quá trình quang hợp của cây. Khi mùa hè kết thúc, thời gian chiếu sáng của mặt trời trong ngày cũng dần giảm đi. Chính điều này sẽ khiến lá cây không thể tiếp tục quang hợp trong mùa đông. Do không khí khô và thiếu ánh sáng mặt trời, cây tạo thành một lớp vách tại mỗi chiếc lá để ngăn cách lá với cây. Sau đó, nó dừng sản xuất chất diệp lục bởi vì cây sẽ không cần đến sắc tố này cho đến mùa xuân năm sau. Khi chất diệp lục không còn, sắc tố màu cam và màu vàng có cơ hội xuất hiện.

Khi lá cây đã ngừng sản xuất diệp lục, lá cây sẽ đổi màu rất nhanh sang màu vàng 

Khi lá cây đã ngừng sản xuất diệp lục, lá cây sẽ đổi màu rất nhanh sang màu vàng

Khi lá cây đã ngừng sản xuất diệp lục – chất tạo điều kiện cho cây bắt ánh sáng Mặt Trời và tạo ra năng lượng thì lá cây sẽ đổi màu rất nhanh sang màu vàng, vốn phát xuất từ sắc tố có tên là carotenoids. Một số nhà khoa học cho rằng lá vẫn tiếp tục tạo ra chất carotenoids sau khi chất diệp lục ngừng hoạt động, bởi vì sắc vàng giúp chúng hấp thụ thêm một chút năng lượng mặt trời nữa.

Bên cạnh màu vàng thì một số loài cây lại có lá chuyển sang màu đỏ, ví dụ như cây phong – biểu tượng của đất nước Canada. Màu đỏ này xuất phát từ sắc tố anthocyanin, phức tạp hơn so với carotenoids. Hiện tượng này có liên quan đến đến lớp vách tại mỗi chiếc lá. Khi lớp vách này xuất hiện, những chiếc lá bắt đầu rụng để bảo tồn năng lượng cho cây. Trước khi lá rụng, cây sẽ giữ lại đường và chất dinh dưỡng có từ lá, chính lúc này sắc tố anthocyanin xuất hiện.

Lý giải về việc lá cây chuyển sang màu đỏ, người ta giải thích rằng sắc tố anthocyanin có tác dụng như một tấm chắn ánh sáng Mặt Trời, ngăn các tia có hại như UV và tránh ánh sáng có cường độ mạnh. Nó cũng đóng vai trò như là chất chống đông, bảo vệ các tế bào của cây khỏi bị đông cứng và còn là chất chống oxy hóa. 

Ngoài ngả sang màu vàng, một số cây có lá chuyển sang màu đỏ

Ngoài ngả sang màu vàng, một số cây có lá chuyển sang màu đỏ

Còn về lý giải tại sao một số lá chuyển thành màu vàng và một số lại chuyển thành màu đỏ. Các nhà thực vật học cho rằng những cây phát triển tốt nhất khi có đầy đủ ánh sáng sẽ có màu sắc sặc sỡ hơn. Chính vì vậy, vào mùa thu chúng có thể sống được với sự bảo vệ của chất carotenoids vàng. Các cây sống trong bóng râm hay đất cằn cỗi thường có cơ chế tinh xảo hơn và cần được bảo vệ nhiều hơn. Cũng vì thế mà lá của chúng tạo ra nhiều anthocyanin và trở nên sẫm màu hơn.

Có phải tất cả các loại lá cây đều có màu xanh?

Nhìn chung, lá cây có màu xanh, nhưng không phải tất cả các loài cây đều sẽ có lá màu xanh. Có thể điểm qua một vài loài cây tiêu biểu để chứng minh điều này:

Rong biển

Một số loài rong biển có lá màu đỏ hoặc màu nâu để nó hấp thụ tốt ánh sáng xanh. Bởi vì ánh sáng đỏ sẽ khó có thể xuyên qua nước biển. Bởi vậy, ở vùng nước nông chúng ta thường thấy rong biển có màu xanh, nhưng khi đến vùng nước sâu thì chúng ta lại nhìn thấy rong biển có màu nâu hoặc đỏ.

Ở vùng nước sâu thì chúng ta lại nhìn thấy rong biển có màu nâu hoặc đỏ

Ở vùng nước sâu thì chúng ta lại nhìn thấy rong biển có màu nâu hoặc đỏ

Thu hải đường

Một loài cây phổ biến khác không có lá màu xanh chính là thu hải đường. Loài cây này thường sống núp trong vùng tối tăm dưới tán của những loài cây khác. Lá loài cây này thường có hai màu, mặt trên màu xanh lục do có thể hứng được một ít ánh sáng còn sót lại từ trên cao rọi xuống. Còn mặt dưới có màu nâu đỏ để hấp thu tốt những tia sáng yếu ớt phản xạ từ dưới đất hoặc từ những lá khác của.

Thu hải đường  - một trong số những cây không có lá màu xanh

Thu hải đường  – một trong số những cây không có lá màu xanh

Cây rau dền

Ở những loại cây thông thường chất diệp lục thường chiếm đa số thì với cây rau dền,  anthocyanin lại chiếm phần nhiều hơn. Anthocyanin là một hợp chất có màu đỏ và rất dễ tan trong nước nóng. Để chứng minh sự có mặt của diệp lục trong cây rau dền, người ta đã sử dụng lá của loài cây này cho vào trong nước nóng. Chỉ trong vòng vài phút lá của cây đã chuyển dần từ màu đỏ sang màu xanh.

Cây rau dền - loại cây quá quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta

Cây rau dền – loại cây quá quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta

Như vậy, qua bài viết trên chắc hẳn các bạn đã có cho mình được câu trả lời tại sao lá cây có màu xanh rồi đúng không nào? Cũng như biết thêm được nhiều vấn đề hữu ích khác liên quan đến lá cây. baoduongmaynenkhi.com hy vọng sẽ luôn là người bạn đồng hành cùng bạn khám phá thêm những kiến thức bổ ích và thú vị nhé!