So sánh quang hợp và hô hấp điểm giống & khác nhau

Như chúng ta đã biết, quang hợp và hô hấp là hai quá trình chuyển hóa năng lượng cơ bản nhất, có mối quan hệ mật thiết với nhau trong việc sản sinh ra các hợp chất để duy trì sự sống của các sinh vật trên Trái Đất. Trong bài viết dưới đây, baoduongmaynenkhi.vn sẽ chia sẻ đến bạn đọc thông tin cơ bản để so sánh quang hợp và hô hấp. Hãy cùng theo dõi nhé!

Những thông tin cần biết về quang hợp

Quang hợp là gì?

Quang hợp chính là quá trình tổng hợp hợp chất hữu cơ ở những nhóm thực vật, tảo và một số vi khuẩn nhờ quá trình hấp thụ ánh sáng từ năng lượng mặt trời. Ở thực vật, quá trình quang hợp diễn ra được là nhờ chất diệp lục (chlorophyll) có trong lục lạp. Một số loài vi khuẩn không sử dụng chlorophyll để tiến hành quang hợp mà chúng dùng một loại sắc tố tương tự có tên khoa học là bacteriochlorophylls.

Phương trình tổng quát của quang hợp như sau: 6CO2 + 12H2O → C6H12O6 + 6O2 + 6H2O.

Tìm hiểu khái niệm quang hợp là gì?

Tìm hiểu khái niệm quang hợp là gì?

Vai trò của quang hợp đối với cây xanh

Quang hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của các loài sinh vật trên Trái đất. Đặc biệt là quá trình quang hợp ở cây xanh, tạo ra khí Oxy, đây là nguồn sống của hầu hết các sinh vật và con người hiện nay. Dưới đây là 3 vai trò quan trọng nhất của quá trình quang hợp ở nhóm thực vật mang lại:

  • Tổng hợp các chất hữu cơ: sản phẩm của quang hợp được tạo ra hợp chất hữu cơ để cung cấp nguồn thức ăn cho tất cả các sinh vật và thường được dùng làm nguyên liệu cho công nghiệp hoặc sử dụng để chế tạo ra thuốc chữa bệnh cho con người.
  • Tích lũy năng lượng: Quá trình chuyển hóa năng lượng ánh sáng mặt trời thành những liên kết hóa học, cung cấp và tích lũy nhiều năng lượng cho các hoạt động sống của các sinh vật.
  • Điều hòa không khí: Quá trình quang hợp ở cây xanh diễn ra giúp hấp thụ khí CO2 và giải phóng khí O2 và hơi nước có tác dụng điều hòa không khí. Ngoài ra, còn giúp giảm hiệu ứng nhà kính nhằm đem lại bầu không khí trong lành, mát mẻ cho trái đất.
Quang hợp đóng vai trò quan trọng đối với sự sống của cây xanh

Quang hợp đóng vai trò quan trọng đối với sự sống của cây xanh

Thành phần và chức năng hệ sắc tố quang hợp ở lá cây

Cây quang hợp được là nhờ vào chất diệp lục có trong hệ sắc tố quang hợp ở lá cây kết hợp cùng với chất Carotenoid. Bề mặt của lá cây khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời giúp các sắc tố diệp lục hấp thụ được năng lượng và bắt đầu tiến hành quá trình quang hợp ở cây xanh. Hệ sắc tố quang hợp của lá được chia làm 2 thành phần chính đó là chất diệp lục và carotenoid. Ở nhóm tảo và thực vật thủy sinh thì sẽ có thêm sắc tố phụ là phycobilin.

Xem thêm:

Tại sao lá cây có màu xanh? Khám phá những thông tin thú vị về lá cây

Tại sao phải bảo vệ rừng? Các biện pháp để bảo vệ rừng

Những thông tin cần biết về hô hấp

Hô hấp ở cây xanh là gì?

Hô hấp ở cây xanh chính là quá trình oxy hóa sinh học diễn ra dưới tác dụng của enzyme. Nguyên liệu hô hấp, đặc biệt là glucose ở tế bào sống. Trong đó những phần tử hữu cơ sẽ bị oxy hóa đến CO2 và H2O. Đồng thời một phần năng lượng sẽ được giải phóng và tích lũy ở dạng dễ sử dụng ATP – một trong những hợp chất căn bản của sự sống, đồng thời giữ vai trò chủ chốt ở hầu hết những quá trình chuyển hóa năng lượng trong mỗi hoạt động sống.

Phương trình quang hợp của cây xanh như sau: C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + Năng lượng (nhiệt + ATP)

Vào ban đêm, cây thực hiện quá trình hô hấp để lấy O2 trong không khí và thải ra rất nhiều khí CO2. Vì vậy, đặt cây xanh trong phòng có đóng cửa kín thì trong phòng sẽ bị thiếu khí O2 dễ dẫn đến trường hợp người ngủ có thể bị ngạt gây nguy hiểm hoặc gây mệt mỏi.

Cây thực hiện quá trình hô hấp để lấy khí O2 và thải khí CO2

Cây thực hiện quá trình hô hấp để lấy khí O2 và thải khí CO2

Tìm hiểu đặc điểm của quá trình hô hấp ở cây xanh

Quá trình hô hấp ở cây xanh có đặc điểm như thế nào và có vai trò rất quan trọng, cụ thể:

  • Nhiệt độ được duy trì thuận lợi cho những hoạt động sống trong cơ thể thông qua việc năng lượng được thải ra ở dưới dạng nhiệt cần thiết
  • Năng lượng được tích lũy ở trong ATP được sử dụng để: vận chuyển các vật chất trong cây, sinh trưởng, tổng hợp chất hữu cơ, đồng thời sửa chữa những hư hại trong tế bào,…
  • Trong quá trình hô hấp ở cây xanh, nhiều sản phẩm trung gian đã được hình thành. Những sản phẩm trung gian này chính là nguyên liệu của nhiều quá trình tổng hợp nhiều chất khác trong cơ thể.
Quá trình hô hấp của cây xanh sẽ diễn ra suốt ngày đêm

Quá trình hô hấp của cây xanh sẽ diễn ra suốt ngày đêm

Ảnh hưởng của môi trường đối với quá trình hô hấp của cây xanh như thế nào?

Hô hấp ở cây xanh chịu ảnh hưởng từ môi trường và điều chỉnh các yếu tố môi trường cũng là biện pháp bảo quản tốt nhất cho nông phẩm. Trong quá trình hô hấp, cây xanh lấy khí Oxy để thực hiện phân giải các chất hữu cơ và sản sinh ra năng lượng cần thiết cho hoạt động sống. Đồng thời thải ra khí Cacbonic(CO2) và hơi nước (H2O). Ở cây xanh, hô hấp bao gồm có hô hấp kị khí và hô hấp hiếu khí.

  • Hô hấp là những phản ứng hóa học phải có sự xúc tác của thành phần enzyme. Vì vậy, nó phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố nhiệt độ.
  • Nước trong cây có ảnh hưởng trực tiếp đến cường độ hô hấp. Điều này được lý giải là vì nước chính là dung môi và là môi trường nơi các phản ứng xảy ra. Nước cũng tham gia vào quá trình oxi hóa những nguyên liệu hô hấp.
  • Vai trò của oxi đối với hô hấp của cây xanh rất quan trọng. Oxi tham gia trực tiếp vào quá trình oxi hóa  những chất hữu cơ và là chất nhận điện tử cuối trong cùng trong chuỗi truyền điện tử. Nếu như bị thiếu Oxy, cây chuyển sang hô hấp kị khí rất bất lợi cho tế bảo cũng như cơ thể cây.
  • Nếu CO2 trong môi trường với hàm lượng cao khiến cho quá trình hô hấp cây bị ức chế.
Nếu CO2 trong môi trường với hàm lượng cao khiến cho quá trình hô hấp cây bị ức chế

Nếu CO2 trong môi trường với hàm lượng cao khiến cho quá trình hô hấp cây bị ức chế

Như vậy, chúng ta có thể kết luận sự hô hấp của cây xanh luôn bị phụ thuộc chặt chẽ với môi trường. Nó có mối liên hệ chặt chẽ,  giúp cho hệ thực vật phát triển và sinh sôi.

So sánh quang hợp và hô hấp

Điểm giống và khác của quan hợp và hô hấp như sau:

Giống nhau

Quá trình quang hợp và hô hấp có những điểm giống nhau như sau:

  • Đều là một quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng cho tế bào.
  • Đều là những chuỗi phản ứng oxi hóa – khử khá phức tạp.
  • Đều có sự tham gia của chất Electron.
Quang hợp và so sánh có điểm gì giống và khác nhau?

Quang hợp và so sánh có điểm gì giống và khác nhau?

Khác nhau 

Quá trình quang hợp và hô hấp có sự khác nhau cơ bản như sau:

Tiêu chí Quang hợp Hô hấp
Tế bào thực hiện Tế bào của thực vật, tảo cùng một số loại vi khuẩn. Tất cả loại tế bào.
Bào quan tham gia Lục lạp Ti thể
Điều kiện ánh sáng Phải có ánh sáng Không cần điều kiện ánh sáng
Sắc tố Sắc tố quang hợp Không cần sắc tố
Sự chuyển hoá năng lượng Năng lượng ánh sáng chuyển hóa thành năng lượng hóa học ở các loại hợp chất hữu cơ Giải phóng ra nguồn năng lượng tiềm tàng trong các hợp chất hữu cơ và tích lũy thành năng lượng dễ sử dụng ATP
Sự chuyển hoá vật chất Là một quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ chất vô cơ. Đây là quá trình phân giải các chất hữu cơ thành các chất vô cơ

Mối quan hệ giữa hai quá trình quang hợp và hô hấp

Mặc dù quang hợp và hô hấp là 2 quá trình trái ngược nhau, tuy nhiên chúng lại phụ thuộc và gắn bó với nhau. Cụ thể, sản phẩm của quá trình quang hợp là C6H12O6 và O2 chính là chất tham gia vào quá trình hô hấp. Bên cạnh đó, sản phẩm của hô hấp là CO2 và H2O cũng là nguyên liệu để tổng hợp C6H12O6 và giải phóng ra O2 trong quá trình quang hợp. 

Tìm hiểu mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp

Tìm hiểu mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp

Như vậy, trong bài viết trên đây, chúng tôi đã chia sẻ đến bạn đọc nội dung so sánh quang hợp và hô hấp. Kiến thức quanh chúng ta là vô vàn và phong phú, vì vậy để giải đáp các thắc mắc của cuộc sống hàng ngày thì bạn đọc hãy truy cập website của baoduongmaynenkhi.vn mỗi ngày nhé!