Màu nóng gồm những màu nào? Quy tắc phối màu cơ bản bạn nên biết

Nóng và lạnh là hai sắc độ màu cơ bản được nhắc đến thường xuyên trong thiết kế kế, thời trang, trang trí,… Sắc độ của những gam màu có ảnh hưởng trực tiếp đến thị giác cũng như cảm giác của người sử dụng. Vậy bạn có biết bảng màu lạnh, màu nóng gồm những màu nào hay không? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết về các sắc độ màu cơ bản cũng như nguyên tắc phối màu thông qua những chia sẻ ngay sau đây nhé.

Lịch sử của bánh xe màu sắc

Bảng màu nóng, lạnh hay bánh xe nóng lạnh là một trong những kiến thức cơ bản mà ai làm trong lĩnh vực thiết kế, thời trang, trang trí,… đều cần phải nắm vững. Thực tế cho thấy, khái niệm về ý nghĩa sắc độ nóng và lạnh của màu sắc có từ thời Phục hưng và Trung cổ cho đến Cổ điển. 

Vòng tròn màu

Vòng tròn màu

Lúc đầu, tất cả các màu, kể cả đen và trắng, đều liên quan đến 4 nguyên tố đất, nước, lửa và không khí. Vào những năm 1660, nhà vật lý, nhà toán học người Anh, Isaac Newton đã tiến hành một loạt các thí nghiệm với ánh sáng mặt trời và lăng kính. Ông đã chứng minh rằng ánh sáng trắng trong bao gồm bảy màu có thể nhìn thấy được. 

Bằng cách thiết lập quang phổ khả kiến ​​của chúng ta một cách khoa học (những màu sắc mà chúng ta nhìn thấy trong cầu vồng), Newton đã mở đường cho những người khác thử nghiệm với màu sắc một cách khoa học. Công việc của ông đã dẫn đến những đột phá trong quang học, vật lý, hóa học, nhận thức và nghiên cứu màu sắc trong tự nhiên. Vào năm 1704, Isaac Newton, đã phát hiện ra bánh xe màu (Color Wheel) và sắp xếp các màu trên quang phổ ánh sáng là đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm và tím  thành một vòng tròn.

Vài năm sau vào năm 1758, nhà hóa học Robert Dossie xuất bản cuốn The Handmaid To the Arts , trong đó ông đã đề cập đến các thuật ngữ “màu nóng” và “màu lạnh” đang được các họa sĩ sử dụng. Ông giải thích rằng các thuật ngữ đề cập đến màu sắc trên bánh xe và sự khác biệt giữa chúng về cảm giác mà chúng gợi lên.

Bảng màu lạnh, màu nóng gồm những màu nào?

Những màu nóng cơ bản

Những màu nóng cơ bản

Mọi màu trong quang phổ trên bánh xe màu sắc có thể được phân loại là màu lạnh hoặc màu nóng, có nghĩa là chúng có nhiệt độ thị giác. Tuy nhiên, chúng có thể tạo ra nhiệt độ vật lý khiến chúng ta cảm thấy ấm áp hoặc mát mẻ. Màu sắc cũng có thể ảnh hưởng đến cảm xúc của người dùng, có thể tạo ra các hiệu ứng nhẹ nhàng hoặc kích thích. Màu sắc có thể kích hoạt một số ký ức hoặc ảnh hưởng đến tâm trạng. 

Màu nóng gồm những màu nào? Trên bánh xe màu, các màu nóng bao gồm vàng, cam, đỏ và các sắc thái và tông màu khác nhau ở giữa những màu này. Những màu này được gọi là màu ấm vì chúng tạo cảm giác ấm áp và nóng. 

Ngược lại với những màu nóng thì chính là gam màu lạnh. Những màu này nằm đối diện với những gam màu nóng trên bánh xe màu. Màu lạnh gồm những màu mát lạnh như tím, xanh lam và xanh lục. 

Những màu lạnh cơ bản

Những màu lạnh cơ bản

Ý nghĩa chi tiết của những màu nóng cơ bản

Để hiểu hơn về gam màu nóng, chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết về 3 gam màu chủ đạo sau.

Màu vàng

Màu vàng là màu có thể được sử dụng để thu hút sự chú ý của bạn và cũng được sử dụng để tạo điểm nhấn và làm sáng các màu khác. Trong số tất cả các màu, màu vàng là màu mà mắt bạn cực kỳ nhạy cảm. Màu vàng cũng là màu có thể kích thích não bộ của bạn và tăng cường hoạt động của não bộ. Màu sắc cũng có một sự quyến rũ nhất định và là một màu tuyệt vời để giúp cải thiện sự tập trung. Màu vàng cho phép bạn tập trung vào công việc và kích thích trí nhớ.

Màu vàng khi phối cùng nhiều sắc thái tương đồng

Màu vàng khi phối cùng nhiều sắc thái tương đồng

Theo một số nghiên cứu, màu ấm có tác dụng tích cực đối với trẻ em khoảng 7 tuổi, đặc biệt là những trẻ mắc các bệnh về hô hấp như hen suyễn. Các nghiên cứu được thực hiện tại một trường tiểu học đã phát hiện ra rằng màu vàng có mối liên hệ chặt chẽ với sự trung thực.

Màu vàng là màu rạng rỡ và tươi sáng nhất trong tất cả các màu khác. Tuy nhiên nếu sử dụng một cách tự do, có thể gây ra cảm giác lo lắng và cũng có thể làm mất an toàn cho mắt.

Trên thế giới, màu vàng kết hợp với màu đen được sử dụng như một thông báo hoặc một cảnh báo. 

Màu đỏ

Màu đỏ là màu chủ đạo và là một dấu hiệu báo động, vì nó thu hút sự chú ý. Các vật được sơn màu đỏ có vẻ gần hơn các vật được sơn bằng các màu khác. Màu đỏ khơi dậy cảm giác hạnh phúc và phấn khích; nó cũng làm tăng nhịp tim và huyết áp cũng như khứu giác.

Màu đỏ sau khi phối màu với các màu khác

Màu đỏ sau khi phối màu với các màu khác

Tác động cảm xúc của màu đỏ là nhiều nhất trong tất cả các màu. Chúng có khả năng khơi dậy cảm giác phấn khích. Màu đỏ là màu liên quan đến giận dữ, tình yêu và nỗi đau. Màu sắc này có liên quan mật thiết đến thể thao, vì nó đi đôi với cảm giác mạnh mẽ và quyền lực.

Vì màu đỏ là một màu tràn đầy năng lượng, nó có thể giúp thúc đẩy mọi người hành động và cũng hỗ trợ đưa cảm xúc lên trên bề mặt. Đối với tất cả các khía cạnh năng lượng và động lực của nó, nếu được sử dụng quá mức, điều này có thể dẫn đến cảm giác khó chịu, bứt rứt và tức giận. Vì lý do này, nó không phải là một màu thích hợp để sử dụng trên các bức tường của lớp học ở trường học.

Màu cam

Màu cam là một màu có tính thư giãn cao, tính giải trí và có thể cải thiện sự thèm ăn của bạn. Màu cam là một màu có thể thúc đẩy và phục hồi hiệu quả cũng như giúp tinh thần của bạn luôn phấn chấn, mang lại một cái nhìn lạc quan. Màu cam có thể giữ cho trí nhớ của bạn tích cực và cũng hỗ trợ các kỹ năng tư duy phản biện. 

Màu cam thu hút người nhìn, thúc đẩy hoạt động

Màu cam thu hút người nhìn, thúc đẩy hoạt động

Đây dường như là màu được trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 8 ưa thích và có tác dụng rõ rệt với những trẻ có vấn đề về giao tiếp xã hội, đồng thời cũng tỏ ra hiệu quả với những trẻ hướng nội.

Nguyên tắc phối màu cơ bản

Để có thể sử dụng kết hợp những màu sắc hài hòa với nhau thì chúng ta cần tuân theo một số nguyên tắc phối màu cơ bản như sau:

Phối màu kiểu đơn sắc – Monochromatic

Phối đơn sắc 

Phối đơn sắc

Với nguyên tắc này, bạn thường chỉ dùng một màu chủ đạo hay đôi khi có thể dùng nhiều kiểu sắc độ khác nhau của cùng một màu để chúng cộng hưởng với nhau. 

Đây là kiểu phối màu đơn giản, nên nhìn rất dễ chịu với người nhìn. Tuy nhiên, cũng vì sự đơn giản nên đôi lúc có phần đơn điệu, khó khăn tạo điểm nhấn.

Phối màu đơn sắc được dùng phổ biến trong những thiết kế mang phong cách tối giản. Sự đơn giản giúp mắt người nhìn không bị xao lãng vào các yếu tố khác mà tập trung hoàn toàn vào yếu tố quan trọng. 

Phối màu kiểu tương đồng – Analogous

Phối màu tương đồng gần nhau

Phối màu tương đồng gần nhau

Kiểu phối tương đồng thường dùng ba màu. Đây là sự kết hợp những màu kế bên trên vòng tròn màu. Cách phối này tạo nên những màu rất nhã nhặn và thu hút. Tuy có sự kết hợp của nhiều màu sắc, nhưng do các màu này đều đứng gần nhau trên vòng tròn màu, nên cách phối màu này không quá rối rắm và phức tạp. Ngược lại, chúng tạo màu mới rất êm dịu và vừa mắt.

Phối màu bổ túc kiểu trực tiếp – Complementary

Sử dụng những cặp màu đối xứng

Sử dụng những cặp màu đối xứng

Là phương pháp dùng những cặp màu đối xứng trên vòng tròn màu nhằm tạo ra những phối màu năng động, tràn đầy năng lượng. Cách này giúp dễ tạo điểm nhấn cho các chi tiết quan trọng. Cách phối màu này hoàn toàn không phù hợp nếu thiết kế của bạn hướng tới phong cách thư giãn và nhẹ nhàng.

Cách phối màu này bạn sẽ chọn một màu chủ đạo, sau đó tìm kiếm màu đối xứng với nó để làm màu phụ. Lưu ý, khi sử dụng phối màu này, không nên dùng những màu có sắc độ nhạt, vì chúng sẽ làm mất đi tính tương phản giữa các cặp màu với nhau, vốn là điểm mạnh của cách phối màu này.

Phối màu bổ túc kiểu bộ ba – Triadic

Sử dụng bộ 3 màu để tạo sự đa dạng

Sử dụng bộ 3 màu để tạo sự đa dạng

Cách phối màu này được xây dựng từ ba màu nằm ở ba góc khác nhau trên vòng tròn màu và tạo nên hình tam giác đều. Ba màu nằm ở ba góc khác nhau khi chúng kết hợp sẽ tạo nên một sự cân bằng. Tuy nhiên, chúng cũng rất khó nếu bạn muốn tạo điểm nhấn cho sản phẩm của mình. 

Phối màu bổ túc kiểu xen kẽ – Split-complementary

Phối kiểu xen kẽ, bổ túc cho nhau

Phối kiểu xen kẽ, bổ túc cho nhau

Phối màu này được tạo thành từ ba màu ở ba góc khác nhau trên vòng tròn màu sao cho tạo nên một hình tam giác cân. Đôi khi, bạn có thể kết hợp thêm một màu thứ tư, màu này cần phải đối xứng với một trong hai màu tạo nên phần đáy của hình tam giác cân. Sự linh hoạt trong việc kết hợp màu nên cách phối này thường tạo ra các cặp màu lạ và độc đáo. 

Phối màu bổ túc kiểu bộ bốn – Rectangular Tetradic 

Phối bộ 4 phức tạp nhất

Phối bộ 4 phức tạp nhất

Đây là cách phối phức tạp nhất trong 6 nguyên tắc phối màu cơ bản. Cách phối này được hình thành bởi hai cặp màu bổ túc trực tiếp. Những sự bổ sung cũng như đối nghịch giữa hai cặp màu chính là điểm mạnh của phối màu này. 

Các cặp màu trong cách phối màu này rất khó để có thể kết hợp đúng cách. Bạn cần chú ý cân bằng thật tốt giữa gam màu nóng và lạnh.

Trên đây là lời giải cho nghi vấn màu nóng gồm những màu nào cũng như nguyên tắc phối màu cơ bản. Để tránh những sản phẩm của mình thiếu sự hài hòa thì hãy nghiên cứu kỹ các quy tắc phối màu cũng như chọn lựa màu phù hợp nhé.